| عنوان | یکی مهربان بودم اندر سرای مهربان بی ریش فردوسی مرد یا زن؟ (خوانشی جنسیتی از دیباچه بیژن و منیژه در الشاهنامه |
| تعداد صفحات | 40 |
| نویسنده |
|
| مشخصات نشریه | جستارهای زبانی شماره 1 پیاپی 67 |
| تاریخ انتشار | فروردین و اردیبهشت - 1401 |
| محدوده صفحات | 596-557 |
| زبان | فارسی |
| کلید واژه | سکسوالیته داستان بیژن و منیژه مطالعات ترجمه شاهنامه فردوسی خوانش جنسیتی قوام الدین بنداری چرخش فرهنگی ابژه میل مذکر کردار جنسی |
| چکیده |
نگارندۀ مقالۀ پیشرو رهیافت «چرخش فرهنگی» را در مطالعات ترجمه بهکار میبندد تا دریابد چرا قوام الدین بُنداری، در سدۀ هفتم هجری، هنگام برگردان مصراع «یکی مهربان بودم اندر سرای» برابرنهادِ واژۀ «مهربان» را «الغلام» برمیگزیند. از آنجا که متن شاهنامه عاری از نشانه ای است که جنسیت «مهربان» را روشن سازد پس مذکر پنداشتنِ «مهربان» دلیلی فرامتنی دارد. واکاوی الگوی میل و کردوکار جنسی در عصر مترجم، و نیز پیش و پس از آن، نشان میدهد که کنشمند/سوژۀ مذکر در کردار جنسیِ خود، همزمان به دو کنشپذیر/ابژه نظر داشته است: کنشپذیر (نا)مذکر و کنشپذیر مؤنث. به دیگر بیان برخلاف الگوی میل جنسی معاصر که بر دگرجنسخواهی و دوگانۀ مذکر ـ مؤنث استوار است در آن دوره، افزونبر دوگانۀ یادشده، حضور دوگانۀ مذکر ـ (نا)مذکر نیز در کردار جنسی هویداست. کاوش در منابع نوشتاری و نانوشتاری، همچون نگاره های برجامانده از پیشینیان، آشکار میسازد که ابژۀ (نا)مذکر امرد، مخنث، مأبون و خصی/ خواجه را دربر میگیرد که از این میان بنداری بهسبب کنشهایی که در متن شاهنامه به «مهربان» نسبت داده شده، الغلام/امرد را همچون معادلی برای «مهربان» برمیگزیند. بدین ترتیب این گزینش نه در همارزی دو واژه در زبانهای مبدأ و مقصد که در الگوی میل جنسیِ جامعۀ مقصد ریشه دارد. |
| کد مقاله | 43970 |
| تعداد بازدید | 142 |
|
|
پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظاممند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهشها و کارشناسیهای دینی و پاسخگویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. ادامه ...