|
عنوان
|
بازخوانی جایگاه و هویت زنان هنرمند قاجاری با نگاهی به رقمها و ترقیمها (در گذار از عهد فتحعلی شاه تا آغاز پهلوی) |
|
تعداد صفحات
|
31 |
|
نویسنده
|
مرضیه قاسمی - علیرضا بهارلو |
|
مشخصات نشریه
|
تحقیقات تاریخ اجتماعی (مصوب وزارت علوم) سال 13 شماره 1 پیاپی 25 |
|
تاریخ انتشار
|
بهار و تابستان - 1402 |
|
محدوده صفحات
|
275-245 |
|
کلید واژه
|
جایگاه زنان قاجار هویت زنان زنان دربار فتحعلیشاه تاریخ ایران جایگاه زن در هنر زنان قاجار خوشنویسی رقم هنرمندان زن آثار هنری تاریخ هنر ایران تصویرگری آثار هنری زنان بانوان خوشنویس تاریخ هنر ترقیم
|
|
چکیده
|
تاریخ هنر ایران اساسا تاریخی درباری و مردانه است و حامیان و هنرمندانش را مردان تشکیل دادهاند. در این فضای مردسالار اگر هم جایی برای حضور زنان بوده باشد، آثاری است که زن صرفا موضوع آنهاست و به یک معنا جایگاه ابژه را دارد. اما این روند در عهد فتحعلیشاه قاجار و به دست دختران خوشنویس شاه و عدهای از زنان درباری تغییر کرد. زنان دربار قاجار علاوه بر کار هنری، به امر مهم درج نام و نشان خود (رقم) در پای آثار و مکتوباتشان نیز مبادرت ورزیدهاند و از این حیث پیشگام جریانی هستند که تا پیش از این مسبوق به سابقه نبوده است. این پژوهش به روش تاریخی و تحلیلی، و با هدف بازخوانی هویت و شناخت جایگاه مغفول زنان صاحب رقم از دورة فتحعلیشاه تا دورۀ پهلوی انجام گرفته و در پی پاسخ به این پرسشهاست که کیفیت و میزان ترقیم آثار هنری به دست زنان در حوزة خوشنویسی و تصویرگری عصر قاجار تا اوایل دورة پهلوی چه تحولاتی را به خود دیده است؟ و این عمل اساسا چه دلالتهای اجتماعیای در پی داشته است؟ ارزیابی نمونههای موجود گویای آن است که رقمها با گذشت زمان فراگیر شده و به تدریج از انحصار دربار و اعیان بیرون آمده است. این مهم را اصولا باید معلول تحولات سیاسی و اجتماعی، از جمله در آگاهی و مطالبهگری زنان، تحول نظام آموزش و تعدیل مطلقگرایی دانست. عمل ترقیم آثار هنری به دست زنان هنرمند با مفاهیم ضمنی عمدهای همراه بوده که خودآگاهی، تشخص، اعتبار و مالکیت (هویت فردی) از مهمترین آنهاست.
|
بانــکاطلاعــاتعلمــی
پژوهشکده زن و خانواده با هدف تبیین دیدگاه نظاممند دین پیرامون مسائل زن و خانواده، تعمیق پژوهشها و کارشناسیهای دینی و پاسخگویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در این حوزه توسط مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران در سال 1377 تاسیس گردید. 
نشـانیمرکزقـم: بلوار الغدیر کوچه 10 پلاک 5
تلفـن: 58-32603357 (۰۲۵)